De winter is psychologisch gezien de tijd van afsterven, bezinning. We trekken ons terug, zijn meer naar binnen gericht, maar bereiden ons ondertussen voor zoals een zaadje doet onder de grond. Wanneer dan eindelijk de lente aanbreekt is het tijd voor het ontkiemen, naar buiten komen en in beweging zetten van onze nieuwe ideeën, we beginnen met een schone lei. De energie is jong en fris en naar buiten gericht.

Kortom de lente is de periode om iets nieuws te beginnen en de plannen die zich in je hoofd hebben gevormd ten uitvoer te brengen.

Ontluiken van nieuw leven

In de natuur zie je volop de symboliek van de lente terug. Ontluikende bloemen, uitlopende bomen, vogels die gaan nestelen, eieren leggen en letterlijk nieuw leven voortbrengen. De koeien die weer de wei ingaan, pasgeboren lammetjes, vlinders die ontpoppen, overal om ons heen lijkt het te zinderen van nieuw leven.

Maar niet alleen de natuur ontwaakt. Op de eerste mooie dagen stromen ook wij mensen massaal naar buiten. Op het terras, het strand, in het park of gewoon op de stoep koesteren wij onszelf in de eerste zonnestralen. We laden ons op in de zon om met volle batterij het leven weer in te gaan.

Voorjaarsschoonmaak

Lente is de tijd van de grote voorjaarsschoonmaak. Een traditie die nu wel verwatert, maar die toch mooi past bij het voorjaar. We maken schoon schip en hebben ruimte nodig voor het nieuwe. Niet alleen in ons hoofd, maar ook in ons huis. Door letterlijk de bezem erdoorheen te halen en de ramen open te gooien schep je ruimte in je huis en je hoofd, het frist op, geeft lucht en maakt alles als nieuw. Klaar voor het opbloeien.

De grote schoonmaak is een prima manier om samen met je kinderen het huis klaar te maken voor het voorjaar en de lente toe te laten in jullie leven. Neem samen de slaapkamer onder handen, ruim op, verf de muur in een nieuwe kleur, mest een kledingkast uit en verzamel overbodige kleding voor het goede doel, laat je kind bijvoorbeeld zijn tekeningen of speelgoed uitzoeken, de lego wassen, sop samen de ramen of ga snoeien, harken en bladruimen in de tuin. Er zijn mogelijkheden genoeg om schoon schip te maken en je kind te laten ervaren wat hernieuwde ruimte en frisse energie doet.

Laat het gras kietelen onder je blote voeten!

Waar kun je nu beter het gevoel van de lente opsnuiven dan buiten? Tijd om achter de digitale schermen vandaan te komen en je zintuigen weer eens op scherp te zetten. Ga er op uit, loop eens een blotevoetenpad, ontdek de insecten zoals lieveheersbeestjes, bijen en vlinders die weer te voorschijn komen. Blaas de zaadjes van een paardenbloem in de lucht. Zoek jonge eendjes in het park of kikkerdril in de sloot.

In het voorjaar zijn er ook veel activiteiten bij natuurcentra en boerderijen. Lammetjes kijken, vogelhuisjes maken, op pad met de boswachter, de koeien weer de weide in laten. Misschien kun je helpen op een (kinder)boerderij, dieren aaien bij een van de vele boeren landwinkels of meedoen aan een van de activiteiten van bijvoorbeeld Natuurmonumenten zoals de lammetjesdagen of wilde buiten dagen (leren overleven in de natuur).

Blote voetenpaden

Geef je voeten de vrijheid, voel de aarde, het gras of het zand onder je voeten. Een speelse manier om echt lekker buiten te zijn en contact te maken met de aarde.

De top 10 blote voetenpaden in Nederland en België

Het hoeft niet per se stralend lenteweer te zijn. Ook heerlijk (met je paraplu) door de regen lopen en in de plassen stampen of tegen de wind in door de polder fietsen, laten je zintuigen tintelen. Echt geen zin om naar buiten te gaan? Volg dan via de webcam het hol van de vos, de zeearend of de spreeuw en maak de mooiste momenten van nieuw leven in de natuur mee van heel dichtbij. Heb je een extraatje nodig om je kinderen achter hun scherm vandaan te krijgen? Probeer het dan eens met leuke natuurapps (lees ook: Buitenspelen 2.0)

Pasen en de palmpasenstok

Een feest wat bij uitstek past bij de lente is Pasen. In dit christelijke feest staat het nieuwe leven centraal. Christus is opgestaan uit de dood. Hij heeft de dood overwonnen, en schenkt hiermee nieuw leven aan ons mensen. Je ziet dit thema ‘nieuw leven’ en vruchtbaarheid terug in de symboliek van de paaseieren, paashaas en kuikens.

Een leuke activiteit voor kinderen die vanuit religieuze invalshoek vaak door kerken en scholen wordt georganiseerd is het maken van een palmpasenstok: een houten kruis versierd met groene takken en lekkers, bovenop wordt vaak een broodhaantje geplaatst. Hoewel er in de geschiedenis meerdere vormen voorkomen (bijvoorbeeld gevlochten broodkransen) is dit de meest bekende. Het houten kruis symboliseert het overwinnen van de dood door Christus en staat voor de weg naar het nieuwe leven. De takken staan voor de intocht in Jeruzalem (palmpasen), de lekkernijen verwijzen naar de zoete en zure vruchten van het leven (of naar de zilverstukken die betaald werden aan Judas voor het verraden van Jezus) en het haantje is het symbool voor hoop, het aanbreken van een nieuwe dag.

Behalve vanuit christelijke traditie, kent de palmpasenstok ook wortels in de vruchtbaarheidsfeesten om de lente te verwelkomen. De krans van Buxus staat dan voor de kringloop van het leven, de jaarcirkel van vruchtbaarheid, leven en afsterven. Eieren en brood voor vruchtbaarheid en ontkiemen van nieuw leven. De palmpasenoptocht is ontstaan uit een mengvorm van kerkelijke tradities en het ronddragen van de meiboom.

Laat het groeien!

Het voorjaar is ook bij uitstek de tijd om te zaaien, planten en kweken. Lekker met je handen in de aarde en van heel dichtbij volgen hoe iets groeit en ontwikkelt. Een mooi moment om stil te staan bij de cyclus van het leven, maar ook om te ruiken en proeven en lekker bezig te zijn en ons meer bewust te maken van onze omgeving, het ecosysteem waarin wij functioneren. Door ze vroeg aandacht en respect bij te brengen voor de natuur, wordt het natuurbewustzijn vergroot en gaan ze er later bewuster mee om. Kweek samen tuinkers, tomaten of aardbeien. Leg je eigen mini moestuin aan, verzamel lieveheersbeestjes tegen de luizen, gieter als het droog is en oogst je eigen aardbeien. (Lees ook Je eigen mini-moestuin dat is goed oogsten!)

Leestips:

Het laatste kind in het bos / R.Louv

‘Ik speel liever binnen, daar zitten de stopcontacten,’ zegt een jongen uit groep zes.
Een jongere kan u eerder wat vertellen over de regenwouden in het Amazonegebied dan over de laatste keer dat hij op ontdekking het bos in ging of in het gras luisterde naar de wind. Nooit zaten zo veel kinderen binnen, vaak achter een tv- of computerscherm. Richard Louv brengt dit opgroeien zonder natuur in verband met de verontrustende toename van overgewicht, concentratiestoornissen en depressies bij kinderen.

Met je smartphone het bos in /Jolanda Pikkaart

Vaker met kinderen de natuur in? Met je smartphone het bos in is het eerste boek dat de link legt tussen kinderen, natuur, onderwijs en technologie! Gebruik de smartphone en tablet, en ga met kinderen de natuur in met apps, gps of een digitale camera. Dit boek helpt je op weg.

Wonen met de seizoenen / Kristin Peters

Weer eens wat anders dan de seizoenstafel, Verander je inrichting naar het seizoen. Dit boek wil een aanzet zijn om de seizoensveranderingen ook binnen in huis op te roepen. Drie grote delen spelen hierop in: inspiraties, creaties en levende ruimtes. Elk seizoen, aldus de auteur, heeft zijn eigen kleuren, structuren, geuren en objecten en door hiermee rekening te houden, krijgen deze veranderingen binnenshuis de nodige kansen. Tot de omgevingsfactoren die ons welbevinden kunnen beïnvloeden behoren licht, geluid, geur, kleur en aanraking.

Ecofabulous koken in alle seizoenen / Lisette Kreischer

100% natuurlijk eten en genieten. Wanneer komt de rabarber van het land? Wat moet je met die vreemde knollen uit je verantwoorde groentepakket? Ecofabulous koken in alle seizoenen is een boek vol pure recepten zonder kunstmatige toevoegingen. Voor ieder jaargetijde geeft Lisette Kreischer een overzicht van seizoensproducten en vele (h)eerlijke recepten, afgewisseld met natuurlijke styling- en beautytips en bijzondere gerechten voor speciale gelegenheden.

Leve de lente! / Vivian den Hollander

Ontdek samen met Roos en Mika wat er in de lente allemaal te zien is. De twee vriendjes vinden narcissen in de tuin, mogen zonder jas naar buiten en bakken taartjes in de zandbak. Ze leren hoe merels hun nestjes bouwen en gaan kijken naar de lammetjes bij opa Rob in de wei. Roos krijgt zelfs een lammetje mee naar huis, dat ze met de fles mag grootbrengen. Het paplam gaat ook mee naar school, met een luier om! Op school maken de kinderen zelf mooie mandjes met paaseieren erin. En met Koninginnedag heeft Roos een wel heel bijzonder versierde fiets!
Voorlezen, knutselen en zingen over de lente. Met vrolijke liedjes van Ingrid Rietveld, te beluisteren op www.wijmakenmuziek.nl

Maar kinderen moeten ook spelen en ravotten, ontdekken, bewegen en ja ook vallen… Tijd doorbrengen in de natuur is goed, het nodigt uit tot bewegen en werkt zelfs positief op het zelfvertrouwen. Moet je ze dan als ouders alle beeldschermen ontzeggen? Of kun je juist gebruikmaken van deze voorliefde om het buitenspelen leuker te maken?

Buitenspelen is hard nodig!

Er zijn voldoende aanwijzingen en onderzoeken die laten zien dat buiten zijn in de natuur goed is voor ons, maar dat kinderen steeds minder buitenspelen en bewegen.

 

Meer weten? Bekijk de factsheet van IVN over Jeugd natuur en gezondheid of bekijk de website van Agnes van den Berg , omgevingspsycholoog en hoogleraar natuurbeleving

Apps voor buiten

Kleine kinderen hebben weinig nodig en zijn nog makkelijk naar buiten te lokken. Een speeltuin, takken slepen in het bos, of eindeloos scheppen en schelpen verzamelen op het strand, er is altijd wel iets interessants te ontdekken. Voor wat oudere kinderen is de nieuwigheid van alles er vaak al af en zijn er zoveel andere dingen die de aandacht opeisen en veel minder suf lijken. Waar het buitenspelen vroeger weinig concurrentie had van televisie, internet, apps en games, zo is er nu een heel gamma aan mogelijkheden bijgekomen. Lekker whatsappen met je vriendinnen, opgeslokt worden door je racespel of gewoon eindeloos voor de TV hangen. Dat is natuurlijk veel leuker dan een beetje saai buiten wandelen en de natuur bewonderen.

Of niet? Zo anno 2014 wordt het buitenspelen opnieuw uitgevonden. De techniek kan een verrassend nieuwe dimensie toevoegen aan het buitenspelen. Gewoon een extra spelelement, een extra laag over de werkelijkheid of educatieve informatie. Het kan het buitenspelen weer spannend maken  Bekijk de sterrenhemel, waan je een boswachter met de app Los in ‘t bos, ga op speurtocht met een geocache, ontdek verborgen schatten, duik in de geschiedenis van je omgeving of leer dingen over dieren en planten. Er zijn zo ontzettend veel leuke apps dat er een hele nieuwe wereld van buitenspelen opengaat. En niet onbelangrijk, het trekt je kind makkelijker de drempel over naar buiten.

Er zijn veel educatieve apps te vinden die je meer leren over de natuur. Van ontwikkelaar ETI BioInformatics zijn er bijvoorbeeld diverse determinatie apps om te achterhalen welke vogel, vlinder, vis of paddenstoel je nu eigenlijk ziet. Erik Veldkamp heeft een mooie gratis app Vogels in Nederland ontwikkeld. Je kunt ook gebruik maken van het leuk vormgegeven ‘Dierenzoeker’  voor kinderen ontwikkeld door Klokhuis en Naturalis en zowel als mobiele website en app beschikbaar.

Deze determinatie apps zijn nuttig en leerzaam en voor de liefhebbers ook leuk, maar niet alle kinderen kun je hier lang genoeg mee boeien. Wat meer entertainment bieden de Digi Doe – Natuurkaarten van IVN. Hierin zijn opdrachten en spelletjes verweven met het ontdekken van de natuur. Nog leuker is het natuurlijk om met de app Los in ‘t bos zelf de hoofdrol te spelen in het spel. De game maakt gebruik van Augmented Reality, dat een virtuele laag bovenop de werkelijkheid zet. Je ziet dus op je scherm waar je bent, en in je scherm verschijnt ook het spel. Help de boswachter, breng de jonge dieren groot, maar pas wel op voor de stroper!

Met je smartphone het bos in

Vroeger gingen kinderen met een schepnetje de sloot verkennen. Nu verklappen slootjes al hun geheimen als je ook een digitale camera, je gps en Google Earth inzet. Met je smartphone maak je een foto van een vogel, het geluid neem je op en met een speciale app determineer je de vogel.

 

Jolanda Pikkaart schreef ‘Met je smartphone het bos in’ Een boek met praktische voorbeelden van apps, sites en ander digitaal materiaal die je als ouder, leerkracht of andere natuurliefhebber in kunt zetten om ervoor te zorgen dat kinderen meer interesse krijgen voor de natuur. Vol inspiratie om zelf op pad te gaan en met je smartphone de natuur te zien, ruiken, proeven, horen en voelen.

 

www.metjesmartphonehetbosin.nl

Kijk ook eens naar de 6 beste natuurapps voor kinderen

Als ze eenmaal buiten zijn kunnen ze weer (her)ontdekken hoe leuk het buiten eigenlijk kan zijn. Zelfs zonder smartphone of tablet, want uiteindelijk wil je natuurlijk niet dat je kind buiten ook alleen maar met zijn neus op een scherm geplakt zit. Al die prikkels waaraan ze tegenwoordig blootgesteld worden vragen ook om momenten van puur aarden, lekker fysiek bezig zijn, energie kwijtraken en leeglopen. Dus eindeloos rennen, natregenen, joelen, met je handen in de modder, stampen in de plassen, graven in het zand, hutten bouwen, dieren zoeken, vuurtje stoken, heksensoep maken, hinkelen of giechelen. Na een middagje zonder scherm en gewoon buiten zijn, merk je dat je weer bent opgeladen!

Je eigen mini moestuin

Met voedsel kun je kinderen heel direct betrekken bij iets abstracts als de kringloop van het leven: zaaien, groeien, zorgen, bloeien en afsterven.  Wat is er nu tastbaarder dan je eigen gezaaide radijsjes eten of een appel plukken van je eigen boom? En het is nog leuk ook! Wie heeft er niet vroeger een boon laten ontkiemen op natte watjes? Kun je nog herinneren hoe intrigerend dat was, elke keer kijken of er al iets is te zien.

Het kweken van eigen groente en fruit brengt voedsel dichterbij en maakt het interessanter en dus aantrekkelijker om op te eten. Je hebt er geen hele grote tuin voor nodig, een vensterbank biedt ook al genoeg mogelijkheden. En groene vingers zijn misschien wel welkom, maar met een simpele tomatenplant, tuinkers of aardbeienplantjes breng je de oorsprong ook al dichtbij.

Zelf kweken is de ideale manier om kinderen kennis te laten maken met allerlei groenten en fruitsoorten. Hoe kun je nu je eigen gekweekte tomaat weigeren te proeven? Bovendien hebben ze er waarschijnlijk ook nog eens veel lol in om hun zaaiwerk op te zien komen, water te geven en uiteindelijk te oogsten. Het is leuk om af te wisselen met snelgroeiend groente/fruit zoals aardbeien en tuinkers en minder snelgroeiend fruit zoals een appel of paprika. Zo heb je snel plezier (zodat ze het leuk blijven vinden) en leer je dat sommige dingen veel aandacht en zorg nodig hebben voor je resultaat krijgt. Door kinderen zelf dichter te betrekken bij alles wat ze eten en drinken kun je de waardering voor voeding vergroten en meegeven dat het meer is dan een verpakking uit de winkel open maken.

Zelf niet zo’n moestuinheld?

Klik op het plaatje om het voorbeeldexemplaar te bekijken

Als je zelf niet zoveel weet van groente kweken probeer dan een abonnement op Rauwdouwers. Iedere maand een pakket met zaad en cocosaarde in je brievenbus en het Rauwdouwers boekje.

 

Makkelijk, overzichtelijk en vooral ook leuk; duidelijk uitgelegd op basisschool-niveau, interessante weetjes, proefjes, puzzels en recepten, zodat kinderen zelf op ontdekkingstocht kunnen gaan.

 

Zo wordt de moestuin van je kind gegarandeerd een succes!

 

Meer weten? Kijk eens op de website: www.rauwdouwers.nl

 

Ook de dieren helpen mee

Je eigen voedsel verbouwen is meer dan een zaadje in de grond stoppen. De omstandigheden moeten goed zijn: voedzame grond, temperatuur, zonlicht en voldoende water. Achter glas of afgedekt met plastic (met gaatjes) kun je opkomend zaaigoed beschermen tegen de kou. De grond heeft water nodig dus als het weinig regent moet je zelf met je gieter aan de slag, maar ook de grond zelf moet goed zijn en nog voldoende voedingsstoffen bevatten. Dieren helpen ook mee. Een regenworm graaft zich bijvoorbeeld door de aarde en maakt deze zo luchtig. Bijen bestuiven het fruit zodat er vruchten aan komen en lieveheersbeestjes eten de luizen op.

Je kunt de dieren in je tuin een handje helpen door een vriendelijke omgeving te maken. Een net aangeveegde tuin is misschien wel netjes, maar laat ook wat blaadjes en stenen liggen voor de dieren om zich onder te verschuilen. Zeker in de herfst als het kouder wordt hebben veel dieren hier baat bij. Help de vlinders en bijen door aanlokkelijke planten te zetten in je tuin, zoals bijvoorbeeld Duizendblad, Lavatera, Dropplant, Buddleja (vlinderstruik), Rudbeckia, Heemst, Steenthijm en Zonnehoed.

Maak je eigen insectenhotel

Klik op het plaatje om het werkblad te openen

Leuk om samen te maken: een heus insectenhotel voor vlinders, bijen, kevers en lieveheersbeestjes. Een hotel voor de insecten om in te overwinteren en te nestelen.

 

De dierenbescherming heeft een leuk werkblad gemaakt (download het hier links) waarin duidelijk wordt beschreven wat je nodig hebt, hoe je een insectenhotel kunt maken en waarom het nodig is.

 

Ook zie je er verschillende voorbeelden om inspiratie op te doen. Dus lekker verzamelen, boren en timmeren, aan de slag!

 

 

Zelf gemaakt is des te lekkerder

Na het zaaien en oogsten en direct eten is het ook leuk om met de groente te koken of bijvoorbeeld een appeltaart te bakken met eigen appels. Koken en bakken leent zich voor experimenteren en uitproberen. Smaken proeven en mengen, kruiden gebruiken om iets pittiger te maken of juist zoeter. Lekker snijden of kneden, mixen en pureren. Eten bereiden geeft een heel aards gevoel als je met pure ingrediënten werkt.

Het is leuk om eens verrassende recepten uit te proberen en bijvoorbeeld chips van pastinaak te maken. Of om een pompoen te verwerken in je soep of ovenschotel en de uitgeholde schil vervolgens gebruiken om een waxinelichthouder van te maken. Ook kun je samen bedenken wat je gaat maken van je oogst. Wordt het een soep, gerecht of smoothie? Je gaat samen de aanvullende boodschappen halen en maakt er een feest van.

Jouw kind geen goede eter? Wellicht kan een verrassende invalshoek of een andere combinatie en bereiding een bekende groente opeens wel lekker maken. Ook helpt het als kinderen meer betrokken zijn bij het uitkiezen en maken van een gerecht. Ook leuk is het als je er meer over kunt vertellen of kiest voor een thema of land. Dan kun je een gerecht maken uit dat land, verhalen vertellen over de ingrediënten of het land, of helemaal mooi over een mix van beide.

Met liefde gezaaid, vol zorg grootgebracht, met voldoening geoogst en genoeglijk opgegeten. Dat is leven in pure vorm. Bovendien lijkt moestuinieren gelukkig te maken.

We denken allemaal dat het ons nooit zal overkomen. Een schreeuwende peuter in de supermarkt, een scheldende puber of gewoon wijzelf die ons geduld verliezen en even niet zo pedagogisch verantwoord reageren. Maar helaas zijn er in de praktijk maar al te vaak momenten die niet passen in het harmonieuze plaatje wat we voor ogen hadden.

Want hoe mooi en goed je alles ook wilt doen, soms heb je je dag niet, heb je haast of al weken geen nachtrust en juist dan halen je kinderen het bloed onder je nagels vandaan, hebben ze geen zin om te luisteren of gewoon simpelweg iets anders in hun hoofd en geven jou gefrustreerd het nakijken. De verleiding is dan groot om ruimte te geven aan je onmacht en bijvoorbeeld te schreeuwen tegen je kinderen. Maar of dat helpt? Een goed voorbeeld is het in ieder geval niet voor je kopieergrage kinderen.

Het is fijn om te weten dat je niet de enige bent die af en toe worstelt met dit soort situaties. Het ligt echt niet alleen aan de opvoeding, want niet alleen verwende kinderen zetten het in de supermarkt soms op een brullen. Peuters zijn nu eenmaal eigenwijs en afhankelijk van het temperament van jouw kind (en jezelf) wordt vroeger of later het kookpunt bereikt als ze hun zin niet krijgen. Omdat ze zich nog niet goed kunnen uiten met woorden is het niet zo gek dat emoties soms hun uitweg vinden op een fysieke manier. Bijvoorbeeld omdat ze hun karretje weg moeten zetten als je gaat afrekenen.

Wat dan te doen als je het stuur uit je handen voelt glippen? Hoe houd je je staande, net als iedereen toekijkt hoe je het gaat aanpakken en je eigenlijk geen tijd hebt? Toegeven aan je kind omdat het schreeuwen dan stopt, negeren, vasthouden aan je eigen standpunt en ieder op je eigen fort eisen van de ander dat hij toegeeft?

Natuurlijk ligt de boekhandel vol met pedagogische handwijzers en ook het internet biedt een klankbord. Maar zie door de bomen het bos maar eens. Van omdenken (is het eigenlijk wel een probleem als je kind brullend op de vloer in de supermarkt ligt?) tot fluisterkind (wat zegt het kind met behulp van zijn probleemgedrag tegen jou?), er zijn nu eenmaal meerdere wegen die naar Rome leiden. Maar de grootste gemeenschappelijke deler is eigenlijk dat deze methodes houvast bieden. Het maakt je onzeker als je kind brullend uit zijn dak gaat in de supermarkt en iedereen kijkt naar jouw aanpak. Je zoekt naar een soort bevestiging en vraagt je af wat je fout hebt gedaan nu je anders zo engelachtige boefje opeens om een onzinnige reden onhandelbaar lijkt. En vooral; hoe voorkom je dit de volgende keer.

Een aantal open deuren en tips:

⦁    Als je kind boos wordt of gaat jengelen en zeuren, benoem dan het probleem en geef aan dat je hier nu even niets aan kunt of wilt doen. Bijvoorbeeld: ik zie dat je boos bent omdat je graag een slokje drinken wilt, maar we moeten eerst langs de kassa om te betalen. Door het benoemen doe je wel recht aan het gevoel ook al kun je het niet oplossen. Je kunt vervolgens een alternatief aanreiken (misschien wil je me helpen met het plaatsen van de boodschappen op de band?’). Ben je bijna klaar, geef dit dan ook aan (‘we moeten nu alleen nog even een pak melk pakken en dan gaan we betalen), want dat geeft je kind houvast.

⦁    Kom liefst even op ooghoogte. Stel niet te veel vragen, want dat nodigt uit tot onderhandelen. Pas ook op met beloftes als ‘straks’ het tijdsbesef van jonge kinderen is meestal nog niet groot genoeg om dit soort abstracte begrippen te hanteren. Het resultaat is dan al snel dat ze na een paar stappen opnieuw beginnen.

⦁    Wees duidelijk en consequent. Spreek van te voren met elkaar regels af en de consequenties wanneer deze gebroken worden. Na afloop kunnen jullie deze regels wel bespreken en desnoods aanpassen. Regels zijn er vanuit respect naar elkaar en de omgeving, niet om te pesten.

⦁    Als je kind uit zijn dak gaat is dit niet meer het moment om met logica, rede en argumenten te komen. Daar zal je kind op zo’n moment niet meer naar luisteren, omdat de emotie de overhand heeft genomen. Zorg dat je kind op een veilige manier even kan uitrazen/stoom afblazen. Is dit te storend voor de omgeving, te gevaarlijk (het schap met glazen potten is te dichtbij) of te belastend voor jou neem je kind dan mee (desnoods stevig onder je arm) naar een plek waar het even tot rust kan komen. Maak je niet druk om de omgeving, de meeste mensen hebben respect als je rustig en consequent blijft ook al gilt je kind de boel bij elkaar. Relativerende vragen zoals ‘wat is er nu eigenlijk erg aan voor het kind dat hij aan het schreeuwen is in de supermarkt?” kunnen ook helpen.

⦁    Blijf zelf rustig maar bedek ook niet alles enkel met de mantel der liefde. Het kan soms verleidelijk zijn een akkefietje snel te sussen, maar dan profiteer je alleen van het korte termijn effect. Een kind moet ook de kans krijgen te leren hoe het in bepaalde situaties het beste kan handelen of kan omgaan met zijn emoties. Ga zelf ook niet schreeuwen, want daarmee geef je aan je kind het voorbeeld dat dit blijkbaar de manier is hoe je problemen moet oplossen. Zeg in plaats daarvan liever dat je hoort dat je kind heel goed hard kan praten en vraag of hij bijvoorbeeld ook heel zacht kan praten.

⦁    Pas op met wat je zegt, de keuzes die je geeft of waar je mee dreigt, want je moet doen wat je zegt. Anders neemt je kind jou een volgende keer ook niet serieus. Het heeft ook meestal geen zin om te zeggen ‘anders krijg je straks geen..’ dit verwijst naar de toekomst en wordt niet direct verbonden met het incident (zeg tegen een peuter maar eens dat hij zijn snoepjes niet allemaal in één keer moet opeten).

⦁    Geef je kind altijd de kans om het weer goed te maken na afloop, hou jezelf niet gevangen in het gevoel dat je kind jou net voor schut heeft gezet. En geef je zelf ook de ruimte om je kind te vertellen als je merkt dat je het niet goed hebt aangepakt. We maken allemaal fouten en het is goed om aan je kind te laten zien dat dit mag.

⦁    Maak het niet te zwaar, neem de gevoelens van je kind serieus, maar overdrijf niet. Een beetje luchtigheid van jouw kant kan ook zomaar de lucht klaren en biedt je kind een uitweg uit zijn overweldigende emotie. Je kunt bijvoorbeeld best zeggen dat je snapt dat je kind eigenlijk heel boos is, maar het er toch wel heel grappig uitziet nu hij met de bananen op zijn hoofd op de grond ligt. Soms schieten ze dan zelf spontaan in de lach en is het nog maar een kleine stap naar gezellig samen verder gaan.

⦁   Bekijk op een rustiger moment hoe je beter kunt omgaan met je temperament of hoe je jouw kind kan helpen zich beter te uiten en zijn gevoelens op een constructieve manier een plek te geven. Een opvliegend temperament? Doe dan eens aardende oefeningen, het kan wellicht helpen je lontje te verlengen of er beter bewust mee om te gaan. Ook voor kinderen zijn er leuke yogalessen tegenwoordig. Maar genoeg buitenspelen om hun energie kwijt te raken is soms al genoeg om de uitbarstingen te beperken. Bekijk ook eens de Youtube filmpjes van De praktijkvader speciaal voor vaders (maar ook interessant voor moeders), hij heeft ook een leuk E-book beschikbaar.

Voor veel kinderen is het een spannende periode. Zou Sinterklaas wel komen? Kan ik mijn schoen zetten zonder schoorsteen? Hoor ik hem daar op het dak? Krijg ik een mooi cadeau? Wat moet ik voor surprise maken? Vindt de ander mijn cadeau wel mooi? Hoe hou ik het geheim?

Het is de kunst om het als ouders gezellig te houden en de spanning niet teveel de overhand te laten nemen.

Een paar tips om het Sinterklaasfeest gezellig te houden:

• Bouw voorspelbaarheid in (vaste tradities, vertel wanneer ze hun schoen mogen zetten). Het kan helpen een aftelkalender te maken en hierop alle belangrijke gebeurtenissen te markeren zoals de intocht, het schoenzetten, activiteiten op school en natuurlijk pakjesavond.
• Dreig niet met Sinterklaas (‘pas maar op anders komt Sinterklaas niet hoor!). Een beetje plagen is verleidelijk, maar overdrijf het niet. Bij kinderen kunnen kleine opmerkingen soms al een heel eigen leven gaan leiden en voor je het weet heb je slapeloze nachten (al was het maar om Sinterklaas te kunnen zien die de schoen vult) of gestreste kinderen die op school niet meer bij de Sint durven komen.
• Bereid jonge kinderen voor door bijvoorbeeld voor te lezen, samen het sinterklaasjournaal te kijken, samen kruidnootjes te bakken of een zwarte piet te knutselen
• Geef bij oudere kinderen duidelijkheid en maak afspraken over hoe en wat (zeker bij jongere broertjes en zusjes die nog wel geloven)
• Bewaar de rust, er gebeurt vaak al genoeg dat het niet nodig is zoveel mogelijk sinterklaasfeestjes af te lopen.

Sinterklaasboeken tips:

Balotje en Sinterklaas

Mooi kijkboek van Charlotte Dematons

Om alle nieuwsgierige vragen te kunnen beantwoorden

Kleine Ezel en Sinterklaas

Aadje Piraatje en de stoomboot van Sinterklaas

Klassieker: Jip en Janneke – Sinterklaas komt!

Godfried Bomans over het geloof in Sinterklaas – CD-luisterboek

Mooi en eenvoudig boekje voor peuters

Lootjes trekken

Lootjes trekken kun je natuurlijk op de ouderwetse manier doen, maar digitaal zijn er tegenwoordig handige alternatieven zoals bijvoorbeeld via www.lijstje.nl . Ook kan iedereen daar digitaal zijn lijstjes bijhouden of cadeautjes bij anderen afstrepen zodat je niet het risico loop hetzelfde te kopen voor iemand. Je kunt met dit soort websites ook makkelijk meerdere lootjes trekken, bijvoorbeeld door alle personen twee keer op de lijst te zetten en iedereen vervolgens te laten afstrepen.

Ook tussen jongens en meisjes zie je wezenlijke verschillen in de ontwikkeling. Waar meisjes meer gericht zijn op communicatie en het vermijden van conflicten, zijn jongens meer bezig met onderlinge competitie, het verkennen van de materialen en het verwerven van ruimtelijk inzicht. Geef een klas leerlingen de opdracht om poppetjes te maken van klei en kijk wat er gebeurt. De kans is groot dat de meisjes gezellig zitten te kletsen en mooie poppetjes hebben gemaakt, terwijl bij de jongens uiteindelijk vol bravoure de klei tussen de verwarming zit gepropt. Drie maal raden aan wie de juf een compliment of standje zal geven. Onze jongens krijgen het nog moeilijk in het door vrouwen gedomineerde onderwijs.

Vaak zijn het jongens die het stempel ADHD krijgen of ontsporen. Worden jongens lastiger of hebben wij als maatschappij, opvoeders en onderwijzers steeds meer last van jongensgedrag? Een actueel onderwerp zoals blijkt uit de documentaire van Holland Doc: De echte jongensfilm. en de artikelen hierover in de krant: Waarom accepteren we kwajongensgedrag niet meer (Trouw). Maar niet nieuw, want een paar jaar terug werden er ook al artikelen geschreven met titels als ‘De ideale jongen is een meisje’ (Volkskrant)

Misschien hebben we wel last van de tegenwoordige hokjesgeest. We willen alles kunnen verklaren en duiden. Wijkt iets af van de standaard dan gaan we onderzoeken waarom. Is er iets mis? Moet er geen logopedie, fysiotherapie, therapie of medicatie op losgelaten worden? We timmeren alle mogelijkheden dicht met onze analyses en observaties. Bang om iets over het hoofd te zien of iets niet glad te kunnen strijken. Heeft een kind nog wel ruimte om kind te zijn? Moet het verplicht presteren en scoren, hoge cito-uitslagen halen om ons als ouders en onderwijzers goed te laten voelen? We oefenen ons suf met onze kinderen, stoppen ze vol met ervaringen en leermomenten, sturen ze naar clubs en duiken massaal op allerlei educatief speelgoed. Alsof het onze persoonlijk prestatie is wanneer ze goed scoren. Alsof dat is waar het in het leven om gaat.

En wat als iemand anders denkt dan ons systeem graag wil? Stoppen we iemand dan in een hokje? Is iemand dan meteen autistisch, ADHD-er, dyslectisch of misschien toch hoogbegaafd? Of is het eigenlijk gewoon een mens met behoefte aan liefde en aandacht die wellicht net op een beetje andere manier communiceert dan wij graag zouden willen zien.

We labelen ons suf, alsof we blij zijn met al die stempels die worden uitgedeeld. Kijk eens hoe bijzonder, lijken we wel te zeggen. Einstein was immers ook dyslectisch. Maar dat is de buitenkant. Hoe is het werkelijk als je kind een diagnose opgeplakt krijgt? Hoe voelt dat? Waarschijnlijk vooral erg vermoeiend om constant je eigen weg te moeten zoeken buiten alle kaders, terwijl het systeem je in hokjes probeert te stoppen waarin je niet past. Mensen dingen van je verwachten die je niet wilt of kunt waarmaken. Zou het leven niet veel simpeler zijn als we wat minder vanuit hokjes denken en wat meer vanuit ieders eigenheid?

Misschien past het systeem gewoon niet zo goed bij wat we nodig hebben. Natuurlijk zal de grote middenmoot altijd wel zijn weg vinden, maar we kunnen niet verwachten dat iedereen tot bloei komt bij dezelfde aanpak, hetzelfde lessysteem en dezelfde manier van leven. Het is misschien tijd om ons systeem open te zetten, niet altijd te kiezen voor de makkelijke weg en ruimte te geven aan eigenheid. Ook als dat betekent dat we soms uit onze comfortzone moeten stappen. Een mooie uitdaging!

Voor ons mensen geldt eigenlijk een beetje hetzelfde. Na een uitbundige en veelal naar buiten gerichte zomer is de herfst vaak de periode waarin we ons terugtrekken en meer naar binnen richten. Misschien alleen al vanwege de vallende bladeren, regen of het gure, donkere weer. Maar het natuurlijke ritme van het jaar lokt uit tot reflectie. We zetten nog even een laatste eindsprint in, inventariseren de oogst en verzamelen genoeg voorraad voor de winter. Om uiteindelijk bij intrede van de winter het toppunt van onze reflectie te bereiken: Sinterklaas, Kerst en Oud & Nieuw. Nergens in het jaar blikken we zoveel terug op het afgelopen jaar als in december. Net alsof we na een goede analyse van het afgelopen jaar en het uitspreken van dingen naar elkaar, alles weg kunnen vegen om in januari opnieuw te beginnen.

De herfst staat in essentie dan ook voor het loslaten van oude zaken om ruimte te maken voor een nieuw begin. Een mooi thema om mee te nemen in je activiteiten om dit seizoen ten volle te beleven:

Naar buiten!

De herfst is dé tijd voor het spotten van spinnenwebben, paddenstoelen en het verzamelen van blaadjes, takken, kastanjes en noten. Niets zo leuk als lekker ritselen door krakende bladeren of stampen in grote regenplassen. loop eens een kabouterpad met je kinderen, ga het bos in, of uitwaaien aan het strand. Heerlijk de wind trotseren, om later met gloeiende wangen achter een kop dampende thee of chocomelk te zitten.

Sluit jezelf niet op achter glas, maar doe mee met de uitbundigheid van de herfst. Ze maakt zich met al haar kleuren op voor de grande finale, nog één keer goed vlammen voor de winter alles toedekt. Een flinke regenbui kan vervelend zijn, maar het prikkelt je zintuigen en geeft je wel het gevoel dat je leeft!

Oogst binnenhalen

Aan het eind van de zomer worden er op veel plaatsen oogstfeesten georganiseerd of kun je bijvoorbeeld zelf appels plukken in een boomgaard. Natuurlijk kun je ook zelf op pad gaan en bramen plukken in het wild, hazelnoten rapen of tamme kastanjes. Ook in je eigen tuin kun je voor kinderen de hele cyclus van zaaien, groeien en oogsten dichtbij brengen. Een appelboompje, aardbeiplant of het snel ontkiemende tuinkers. Het zijn allemaal manieren om stil te staan bij de natuurlijke kringloop van alles wat groeit. Je kind leert dat iets aandacht nodig heeft om te kunnen groeien. Het gaat niet altijd zomaar vanzelf, maar des te trotser zijn ze wanneer ze hun eigen oogst kunnen binnenhalen. Als je iets hebt geoogst is het ook leuk om dit te prepareren en bewaren, bijvoorbeeld door jam of appelmoes te maken. Wanneer je op een later moment zo’n pot openmaakt denk je dan weer terug aan de rijke oogsttijd.

Leg vast en overdenk

Na alle bloei van de zomer is nu de tijd gekomen om het gegroeide te verzamelen, bestendigen, vast te leggen en/of af te sluiten. Of het nu gaat om het maken van een thematafel, fotoalbum van de vakantie, het bakken van een appeltaart met eigen appels of maken van poppetjes van kastanjes. Het maakt de cirkel rond en geeft plek voor een nieuw begin, een nieuwe vakantie, een nieuwe oogst.

Hebben jullie schelpen verzameld tijdens de vakantie? Maak er een mooi kunstwerk van. Bloemen geplukt en gedroogd? Lijst ze in! Stenen verzameld of zand? Geef het een plek in je eigen tuin of in het terrarium van je leguaan. Souvenirs meegenomen of enkel herinneringen? Het maakt niet uit. Deel je gedachten of maaltijd met elkaar en laat de hoogte- en dieptepunten nog een keer de revue passeren voor je verder gaat.

Samen zijn, delen, genieten, reflecteren en vooruitkijken

Deze periode is bij uitstek het moment om samen te komen, te vieren en te reflecteren. Elkaar deelgenoot maken van je besognes verdiept je relatie. Gebruik bijvoorbeeld het Sinterklaasfeest om elkaar op een leuke manier een spiegel voor te houden, af te rekenen met elkaars onhebbelijkheden of schoon schip te maken. Het is zonde als zo’n feest verwordt tot enkel een cadeautjesfestijn. Het is verleidelijk als je niet goed bent in dichten of knutselen om de gedichten en surprises achterwege te laten. Maar laat deze kans om elkaar op een heel laagdrempelige manier aan te spreken en je hart te luchten niet zomaar voorbij gaan. Kleine ‘ergernissen’ kunnen zo oplossen, weggelachen en weggeveegd worden, de rekening is vereffend en maakt de weg vrij.
Bij het afsluiten ontstaat ruimte voor nieuw. Nieuwe ideeën, nieuwe groei en verdere ontwikkeling. Vier de feesten met elkaar, gedenk het verleden en deel je toekomstwensen. Het uitspreken en delen van deze wensen zaait de nieuwe oogst.

Boekentips herfst & seizoenen

Leven en werken in het ritme van de seizoenen
Het is in deze tijd voor ieder mens een kunst een eigen levensritme te vinden en niet meegezogen te worden in de buitengewone turbulentie waar we in onze samenleving in terecht zijn gekomen. Jaap Voight bestudeerde ruim tien jaar de invloed van de seizoenen op de mens en ondervond hoezeer wij niet losstaan van die cyclische beweging door het jaar heen, maar er onderdeel van zijn.

Platenzoekboek: de vier seizoenen Wat gebeurt er in alle seizoenen binnen en buiten de stad? In dit boek zijn alle seizoenen gebundeld, de seizoenen zijn ook elk als los boek verkrijgbaar.

Seizoenenknutselboek knutsel allerlei seizoenstaferelen ook leuk als inspiratie voor het maken van seizoenstafels. Een seizoenstafel is een vaste plek in huis waarmee je uitbeelding geeft aan het betreffende seizoen. Gedurende het seizoen kun je hier symbolische voorwerpen aan toevoegen die staan voor gebeurtenissen of jaarfeesten in deze periode.

De vier seizoenen in dans en beweging (handleiding +CD) : bewegingsspelletjes voor kinderen

Lekker leesboek voor leeftijd van 9-12 jaar: Het geheim van de bosvrienden gaat over Stijn en Daan die avonturen beleven in het bos. “Als zoon van een boswachter is Stijn erg geïnteresseerd in alles wat er in het bos gebeurt. Hij weet heel veel over vogels en andere dieren. Wanneer zijn nieuwe klasgenoot Daan dezelfde belangstelling blijkt te hebben, kan hun vriendschap niet meer stuk. Uren brengen ze samen in het bos door. Het liefst houden ze hun belevenissen geheim voor hun klasgenoten en zelfs voor hun ouders. Maar als de jongens tijdens hun avonturen allerlei vreemde dingen ontdekken en zelfs geconfronteerd worden met echte boeven, dan wordt het wel heel erg spannend en loopt het hen bijna uit de hand…”

Terecht natuurlijk dat hier veel aandacht voor is, maar je zou als zwangere haast vergeten dat bevallen ook een natuurlijk en geestelijk proces is waarin je eigen keuzes kunt maken en ruimte moet geven aan jezelf en je kind. Het is dan ook fijn om literatuur te lezen die uitgaat van de natuurlijke weg en je eigen kracht. Een echo of ziekenhuisbevalling is dan opeens niet meer vanzelfsprekend (maar wordt ook niet uitgesloten). Het boek laat je nadenken over je keuzes en hoe je dicht bij jezelf kunt blijven. Het biedt een zoektocht naar een natuurlijke, vreugdevolle bevalling. De schrijfster relativeert aan het einde echter ook wanneer het voor haar anders loopt dan gepland en dat is erg prettig.

Juist deze relativering geeft de lezer een handvat om toe te leven naar een mooie bevalling, je eigen kracht te vinden om deze in blijdschap te aanvaarden en in te gaan, maar vooral ook om los te laten en je over te geven op het moment dat dit nodig is. Door de controle niet krampachtig vast te houden, maar mee te gaan met de flow, verlies je niet de regie, maar houdt je deze gek genoeg meer in eigen hand.

Een mooi, open en eerlijk relaas. Anna Myrte Korteweg inspireert, maar legt niets op en geeft je de ruimte om je eigen keuzes te maken. Ook als je het niet eens bent met haar overtuigingen kun je voldoende vinden in dit boek wat bijdraagt aan de beleving van een vrijere bevalling.

Vrije geboorte: in je kracht zwanger zijn en bevallen / Anna Myrte Korteweg

Samenvatting: In verwachting van haar derde kind gaat Anna Myrte Korteweg op zoek naar de meest natuurlijke en vreugdevolle manier van zwanger zijn en bevallen. Ze wil zich niet nog eens laten meeslepen door angst, maar deze bijzondere periode vanuit vertrouwen ervaren. Korteweg beschrijft hoe vrouwen zich tijdens de zwangerschap naar binnen kunnen richten om beperkende overtuigingen en onzekerheden uit de weg te ruimen. Hoe beter je dit doet, hoe vrijer en zekerder je de bevalling kunt ingaan. Ook praktische aspecten zoals de echo, het omgaan met pijn en de rol van de vader komen aan bod. Vrije geboorte wijst de weg naar een natuurlijke zwangerschap en bevalling.

Meer informatie, reviews, het boek inkijken of bestellen

Al voor je kind een eerste voet op de aarde heeft gezet, begint onze rol van het ouderschap. In deze prilste eerste fase van een leven leggen we de fundamenten waarop we de volgende jaren verder zullen bouwen.

Dromen en verlangens

Het begint vaak met grote dromen en bewuste of onbewuste verwachtingen en verlangens. We denken na over het kind, het geslacht, de naam, de plek waar we wonen en waar je kind zal opgroeien, de school. We kopen vast kleertjes, richten een kamer in en bereiden ons voor door de keuze van een verloskundige, oriëntatie op ziekenhuizen of eventuele cursus. In al deze aspecten schemert een deel van onze dromen en verwachtingen door. Geven we een stoere of juist een sjieke naam. Besteden we ons geld aan een veilige kamer voor een gevoel van controle of aan een cursus of boek om al op spiritueel niveau contact te maken met het kind.

Voorkeur

Veel ouders hebben stiekem of openlijk de voorkeur voor een jongen of meisje. Als je dit hebt, denk er dan eens over na waarom dit zo is. Welke verwachtingen of verlangens liggen hieraan ten grondslag? Wat hoop je te krijgen of te kunnen vervullen en is dit reëel om van je kind te verwachten? Zie je jezelf al voetballen met je jongen of lekker shoppen met je meid? Zou je teleurgesteld zijn als ze dit niet leuk blijken te vinden? Zijn de resultaten van jouw kind belangrijk voor het succes van jou als ouder?

Ieder zijn eigen eigen weg

Ieder ouderpaar zal hierin de weg volgen die bij hen past, maar bedenk wel dat je kind niet altijd zal worden wat jij had verwacht of gehoopt. Het is immers geen schilderij wat je uitzoekt om bij jou aan de muur te hangen. Je kunt wat meegeven van jezelf, maar iedereen heeft het recht om zichzelf te worden op zijn eigen manier. En ook met goede verf kun je een slecht schilderij maken. Neemt niet weg dat het soms even slikken is als het allemaal anders loopt dan gehoopt en blijkt dat jouw peuter ook kan gaan stampvoeten of schreeuwen, je kind niet populair is in de klas, slechte resultaten haalt  of je puber je stom vindt en al je goede raad negeert.

Op deze plek vind je daarom een beetje van alles wat met opvoeden en kinderen te maken heeft, van tips, ideeën tot overdenkingen, maar hopelijk vooral ook inspiratie!

Voel je vrij om ook jouw ideeën te delen met ons.